รับเหมาก่อสร้างบ้าน

รับเหมาก่อสร้าง ส่วนประกอบของหลักเกณฑ์การค านวณราคารับเหมาก่อสร้าง18
ผลของการปรับปรุงหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้าง
จากการจัดท ากรณีเปรียบเทียบการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างโดยใช้หลักเกณฑ์ฯ เดิม
(ตามมติ คณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2544 ) กับหลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่ ได้ข้อสรุปดังนี้
1. ค่าใช้จ่ายในการด าเนินงานรับเหมาก่อสร้าง ( Factor F ) ผลของการปรับปรุงมีผลท าให้ ( Factor F ) เพิ่มขึ้นจากหลักเกณฑ์ฯ เดิม เฉลี่ยทั้ง 3 ประเภท Factor F ร้อยละ 0.50 จ าแนกเป็น
1.1 Factor F งานรับเหมาก่อสร้างอาคาร เพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 0.53 เนื่องจากการปรับปรุงค่าอ านวยการ ในส่วนของค่าน้าประปา จากเดิมคิดในอัตรา 10.00 บาท/ลบ.ม. เป็น 14.40 บาท/ลบ.ม. และค่าไฟฟ้า จากเดิม 2.00 บาท/หน่วย เป็น 2.70 บาท /หน่วย
1.2 Factor F งานรับเหมาก่อสร้างทาง เพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 0.44 และ Factor F งานรับเหมาก่อสร้างสะพานและท่อเหลี่ยม เพิ่มขึ้นเฉลี่ยร้อยละ 0.53 เนื่องจากได้มีการปรับปรุงค่าอ านวยการในส่วนของค่าน้ามันดีเซล จากเดิม 13.00 บาท/ลิตร เป็น 20.00 บาท/ลิตร รวมทั้งได้มีการปรับปรุงค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับเงินเดือนค่าจ้างบุคคลการและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องและค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับงานด้านธุรการเพิ่มขึ้น
2. กรณีค านวณเปรียบเทียบทั้งงาน/โครงการ คณะกรรมการ คณะอนุกรรมการ คณะท างาน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้จ าท ากรณีเปรียบเทียบการค านวณราคากลางโดยใช้หลักเกณฑ์ ฯ เดิม กับหลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่ ได้ข้อสรุป ดังนี้
2.1 งานรับเหมาก่อสร้างอาคาร (กรมโยธาธิการและผังเมือง ) จ านวน 3 โครงการ กรณีค านวณโดยใช้หลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่ จะมีผลก าไรราคากลางเพิ่มขึ้น เฉลี่ยร้อยละ 3.05 เนื่องจาก ค่า Factor F และค่าแรงงาน / ด าเนินการส าหรับบางรายการรับเหมาก่อสร้าง เพิ่มขึ้น
2.2 งานรับเหมาก่อสร้างทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม จ านวน 6 โครงการ (กรมทางหลวง จ านวน 3 โครงการ และกรมทางหลวงชนบท จ านวน 3 โครงการ ) กรณีค านวณโดยใช้หลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่ จะมีผลท าให้ราคากลางเพิ่มขึ้น เฉลี่ยร้อยละ 2.71 เนื่องจาก ค่า Factor F ค่าขนส่งวัสดุรับเหมาก่อสร้าง และค่าด าเนินการในบางรายการรับเหมาก่อสร้างเพิ่มขึ้น
2.3 งานรับเหมาก่อสร้างชลประทาน ( กรมชลประทาน ) จ านวน 3 โครงการ กรณีค านวณโดยใช้หลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่ จะมีผลท าให้ราคากลางเพิ่มขึ้น เฉลี่ยร้อยละ 6.00 เนื่องจาก Factor F ค่าขนส่งวัสดุรับเหมาก่อสร้าง และค่าด าเนินการในบางรายการรับเหมาก่อสร้างเพิ่มขึ้น
2.4 เมื่อเฉลี่ยรวมทั้ง 3 ประเภทงานรับเหมาก่อสร้าง รวม 12 งาน/โครงการ แล้ว กรณีค านวณโดยใช้หลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่ จะมีผลท าให้ราคากลางเพิ่มขึ้น เฉลี่ยร้อยละ 3.62 ทั้งนี้ เนื่องจากการปรับปรุง Factor F ค่าแรงงาน ค่าขนส่ง และค่าด าเนินการต่างๆ เพิ่มขึ้นให้สอดคล้องตามข้อมูลข้อเท็จจริง สภาวการณ์ และราคาค่าน้ามันที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

รับเหมาก่อสร้าง ส่วนประกอบของหลักเกณฑ์การค านวณราคารับเหมาก่อสร้าง17
16.

เพื่อให้หลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้ มีความสมบูรณ์ และบรรลุผลในทางปฏิบัติอย่างมีประสิทธิภาพ ให้กระทรวงการคลัง ( กรมบัญชีกลาง) ในฐานะหน่วยงานกลาง ซึ่งก ากับดูแลการก าหนดราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างของทางราชการและเป็นฝ่ายเลขานุการคณะกรรมการ ก ากับนโยบายราคากลางงานรับเหมาก่อสร้าง มีอ านาจหน้าที่นอกเหนือจากที่ได้ก าหนดไว้แล้วในส่วนต่างๆ ของหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้ ดังนี้

16.1 จัดท าคู่มือ เอกสารเผยแพร่ ให้ค าปรึกษาแนะน า ประชาสัมพันธ์ และด าเนินการฝึกอบรม/สัมมนาเกี่ยวกับการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้าง ให้ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่นของรัฐ ได้มีความรู้เข้าใจ สามารถค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างตามหลักเกณฑ์ ฯ ได้อย่างถูกต้อง
16.2 ศึกษาวิเคราะห์ ส ารวจ รวบรวมข้อมูล และเสนอแนะแนวทางและวิธีการในการพัฒนาและปรับปรุงหลักเกณฑ์ฯ ข้อมูล และรายละเอียดประกอบการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้าง ให้มีความสมบูรณ์ เป็น มาตรฐานตามหลักวิชาการ และสอดคล้องตามสภาวการณ์ที่เปลี่ยนแปลงได้
16.3 อ านาจหน้าที่อื่นๆ ตามที่คณะรัฐมนตรี และ/หรือคณะกรรมการก ากับนโยบายราคากลางงานรับเหมาก่อสร้าง / มอบหมาย

รับเหมาก่อสร้าง ส่วนประกอบของหลักเกณฑ์การค านวณราคารับเหมาก่อสร้าง16
13. ให้มีคณะกรรมการก าหนดราคากลาง เป็นผู้มีหน้าที่รับผิดชอบ ในการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างภายใต้ หลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้ ดังต่อไปนี้
ในการจ้างรับเหมาก่อสร้างแต่ละครั้ง ให้หัวหน้าส่วนราชการตามระเบียบส านักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม และ/หรือระเบียบที่เกี่ยวข้องแต่งตั้งคณะกรรมการก าหนดราคากลาง โดยมีองค์ประกอบและอ านาจหน้าที่ ดังนี้
13.1 องค์ประกอบ
ประกอบด้วย ประธาน ซึ่งเป็นข้าราชการตั้งแต่ระดับ 3 หรือเทียบเท่า ขึ้นไป 1 คน และมีกรรมการอย่าง น้อย 2 คน กรรมการควรแต่งตั้งจากข้อราชการตั้งแต่ระดับ 3 หรือเทียบเท่าขึ้นไป และควรมีผู้มีความรู้เกี่ยวกับการประมาณราคาร่วมเป็นกรรรมการด้วย
กรณีจ าเป็นหรือเพื่อประโยชน์ของทางราชการ จะแต่งตั้งบุคคลภายนอกซึ่งไม่มีส่วนได้ส่วนเสียกับการรับเหมาก่อสร้างนั้น ร่วมเป็นกรรมการด้วยก็ได้
องค์ประชุมของคณะกรรมการก าหนดราคากลาง ให้ถือปฏิบัติเช่นเดียวกับคณะกรรมการด าเนินการจัดซื้อจัดจ้าง ตามระเบียบฯ ว่าด้วยการพัสดุ
13.2 อ านาจหน้าที่
ให้คณะกรรมการก าหนดราคากลาง มีอ านาจหน้าที่ค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างครั้งนั้นให้ถูกต้องตามหลักเกณฑ์นี้ แล้วน าเสนอหัวหน้าส่วนราชการพิจารณาก่อนวันประกาศสอบราคาหรือประกาศประกวดราคา หรือก่อนด าเนินการจัดท าร่าง TOR ส าหรับการจัดจ้างด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ แล้วแต่กรณี
ในกรณีที่ราคากลางที่คณะกรรมการก าหนดราคากลางค านวณไว้ แตกต่างกับราคาของผู้เสนอราคารายที่ส่วนราชการเห็นสมควรจ้าง ตั้งแต่ร้อยละ 15 ขึ้น โดยใช้ราคาของผู้เสนอราคารายที่ส่วนราชการเห็นสมควรจ้างเป็นฐานในการค านวณ ให้คณะกรรมการก าหนดราคากลางจ้างรายละเอียดการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนั้นให้ส านักงานการตรวจเงินแผ่นดินทราบโดยเร็ว
การแจ้งรายละเอียดการค านวณราคากลางของคณะกรรมการก าหนดราคาลางต่อส านักงานการตรวจเงินแผ่นดินดังกล่าว ไม่มีผลผูกพันต่อผู้มีอ านาจในการที่จะพิจารณารับหรือไม่รับราคาของผู้เสนอราคารายนั้น ส าหรับหน่วยงานภาครัฐที่ไม่อยู่ในบังคับของ ระเบียบส านักนายกรัฐมนตรีว่าด้วยการพัสดุ
พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม ให้ถือปฏิบัติตามระเบียบข้อบังคับว่าด้วยการพัสดุของหน่วยงานนั้นๆ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับการแต่งตั้งและการประชุมคณะกรรมการ
14. กรณีมีการประกาศเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ย เงินกู้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ตารางค่าขนส่งวัสดุรับเหมาก่อสร้าง ค่าด าเนินการและค่าเสื่อมราคา อัตราราคางานดิน อัตราราคางานปรับปรุงฐานรากและงานระเบิดหิน และ / หรือบัญชีอัตรา ค่าแรงงาน/ด าเนินการฯ ซึ่งใช้ในการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างตามหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางรับเหมาก่อสร้างนี้ หากส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่นของรัฐยังไม่ได้รับแจ้งการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว ให้ถือปฏิบัติตามอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ตารางค่าขนส่งวัสดุรับเหมาก่อสร้าง ค่าด าเนินการและค่าเสื่อมราคา อัตราราคางานดิน อัตราราคางานปรับปรุงฐานรากและงานระเบิดหิน และ/หรือบัญชีอัตราค่าแรงงาน/ด าเนินการฯ เดิม
หากส่วนราชการรัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่นของรัฐได้รับแจ้งการเปลี่ยนแปลงอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ ภาษีมูลค่าเพิ่ม ตารางค่าขนส่งวัสดุรับเหมาก่อสร้าง ค่าด าเนินการและค่าเสื่อมราคา อัตราราคางานดิน อัตราราคางานปรับปรุงจากที่ประกาศใหม่ และคณะกรรมการก าหนดราคากลางสามารถ ค านวณราคากลางใหม่ได้ทัน ก่อนวันประกาศสอบ
ราคาหรือประกาศประกวดราคา หรือก่อนด าเนินการจัดท าร่าง TOR ส าหรับการจัดจ้างด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ แล้วแต่กรณี ให้คณะกรรมการก าหนดราคากลางค านวณราคากลางใหม่ และให้ถือราคากลางที่ค านวณใหม่นั้น เป็นราคากลางในการจัดจ้างรับเหมาก่อสร้างครั้งนั้น
15. ในการจ้างรับเหมาก่อสร้างทุกครั้ง ให้หน่วยงานที่จะมีการจ้างรับเหมาก่อสร้างประกาศราคากลางที่คณะกรรมการก าหนดราคากลางได้ค านวณได้ ในประกาศสอบราคา ประกาศประกวดราคา หรือตามระเบียบที่ก าหนดส าหรับการจัดจ้างด้วยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ ด้วย
ส าหรับรายละเอียดของการค านวณราคากลาง ตาม BOQ. (BOQ.= Bill of Quantities ) ให้หน่วยงานที่จะมีการจ้างรับเหมาก่อสร้างต้องจัดเตรียมไว้ หากมีผู้สนใจขอตรวจดูหรือขอถ่ายส าเนาเอกสารดังกล่าว จะต้องด าเนินการตามค าขอนั้นทันที และให้ถือปฏิบัติตามพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 ด้วย
- แนวทางและวิธีปฏิบัติฯ ที่ปรับปรุงใหม่ ไม่มีข้อก าหนดเกี่ยวกับการต่อรองราคางาน รับเหมาก่อสร้าง

รับเหมาก่อสร้าง ส่วนประกอบของหลักเกณฑ์การค านวณราคารับเหมาก่อสร้าง15
6. ให้กระทรวงพาณิชย์ ( ส านักดัชนีเศรษฐกิจการค้าและส านักงานพาณิชย์จังหวัด ) พิจารณาก าหนดราคาวัสดุรับเหมาก่อสร้างให้ครอบคลุมประเภทและรายการ ที่จ าเป็นส าหรับการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้าง รวมทั้งการปรับปรุงราคาให้มีความเป็นปัจจุบัน และประกาศเป็นการทั่วไปอย่างต่อเนื่อง
7. ค่าขนส่งวัสดุรับเหมาก่อสร้าง ค่าด าเนินการและค่าเสื่อมราคา อัตราราคางานดิน และอัตราราคางานปรับปรุงฐานราก และงานระเบิดหิน ให้ก าหนดตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่คณะกรรมการก ากับนโยบายราคากลางงานรับเหมาก่อสร้าง หรือราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างมอบหมาย ก าหนด
ให้กระทรวงการคลัง ( กรมบัญชีกลาง) ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ปรับปรุงตารางค่าขนส่งวัสดุรับเหมาก่อสร้าง ค่าด าเนินการและค่าเสื่อมราคา อัตราคางานดิน และอัตราราคางานปรับปรุงฐานรากและงานระเบิดหิน ให้สอดคล้องตามราคาน้ามันและสภาวการณ์ทางด้านเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไปและแจ้งเวียนให้ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่นของรัฐทราบ และถือปฏิบัติ
8. อัตราค่าแรงงาน/ด าเนินงานที่ใช้ในการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างให้ก าหนดตามหลักเกณฑ์ และวิธีการที่คณะกรรมการก ากับนโยบายราคากลางงานรับเหมาก่อสร้าง หรือคณะอนุกรรมการ หรือหน่วยงานที่คณะกรรมการก ากับนโยบายราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างมอบหมาย ก าหนด
ให้กระทรวงการคลัง ( กรมบัญชีกลาง) ปรับปรุงบัญชีอัตราค่าแรงงาน/ด าเนินการฯ และแจ้งเวียนให้ส่วนราชการรัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานอื่นของรัฐทราบ และถือปฏิบัติตามความเหมาะสม และสอดคล้องตามประกาศค่าแรงขั้นต่าและ/หรือสภาวการณ์ทางเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงไป
9. อัตราดอกเบี้ยเงินกู้ ที่ใช้เป็นเกณฑ์พิจารณา ก าหนดค่าดอกเบี้ย ส าหรับการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้าง ตามหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้ ให้ใช้ค่าเฉลี่ยอัตราดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืมประเภท MLR ของ
ธนาคารขนาดใหญ่ อย่างน้อย 3 ธนาคาร เป็นเกณฑ์พิจารณา โดยให้ก าหนดเป็นตัวเลขกลม กรณีอัตราดอกเบี้ยเป็นพิเศษ ถ้าเศษถึง 0.50 ให้ปัดขึ้น ถ้าไม่ถึง 0.50 ให้ปัดลง
ให้กระทรวงการคลัง (กรมบัญชีกลาง) ก าหนดและประกาศอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ ที่ใช้เป็นเกณฑ์ในการค านวณราคากลางรับเหมาก่อสร้างตามหลักเกณฑ์ฯ ทุกต้นปีงบประมาณ (เดือนตุลาคมของทุกปี) และระหว่างปีงบประมาณหากอัตราดอกเบี้ยเงินกู้เฉลี่ยฯ เปลี่ยนแปลงถึงร้อยละ 1
10. อัตราภาษีตามหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้ ให้เป็น ไปตามอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม ให้กระทรวงการคลัง (กรมบัญชีกลาง) ประกาศเปลี่ยนแปลงอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม เมื่อมีพระราชกฤษฎีกา เปลี่ยนแปลงอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม
11. การแบ่งงวดงาน การจ่ายเงิน และการก าหนดระยะเวลาแล้วเสร็จของงาน จะต้องก าหนดให้ถูกต้องชัดเจน ตามหลักวิชาการ ปริมาณงานในแต่ละงวดจะต้องสอดคล้องกับจ านวนเงินในแต่ละงวด โดยค านึงถึงความเป็นธรรมของทั้งผู้รับจ้าง และผู้ว่าจ้าง
12. ในการออกแบบงานรับเหมาก่อสร้าง หน่วยงานเจ้าของโครงการ/งานรับเหมาก่อสร้างสามารถน าให้ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจหน่วยงานอื่นของรัฐ หรือเอกชน เป็นผู้ออกแบบงานรับเหมาก่อสร้างให้ก็ได้
ผู้ออกแบบงานรับเหมาก่อสร้าง จะต้องออกแบบให้ถูกต้องเหมาะสมกับการใช้งานและเป็นไปตามหลักวิชาการ โดยจะต้องมีการถอดแบบและจัดท ารายการปริมาณงานและราคา และประมาณการราคาในเบื้องต้นไว้ด้วย รวมทั้งจะต้องรับรองแบบและรายการปริมาณงานและราคาที่ได้ถอดแบบนั้นไว้ด้วยทุกครั้ง ในงานรับเหมาก่อสร้าง

รับเหมาก่อสร้าง ส่วนประกอบของหลักเกณฑ์การค านวณราคารับเหมาก่อสร้าง14

4. หลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้ จ าแนกงานรับเหมาก่อสร้างของทางราชการ เป็น 3 ประเภท ได้แก่ งานรับเหมาก่อสร้างอาคาร งานรับเหมาก่อสร้างทาง สะพานและท่อเหลี่ยมและงานรับเหมาก่อสร้างชลประทาน
ส าหรับงานรับเหมาก่อสร้างอื่น ที่ไม่มีอยู่ในหลักเกณฑ์ของงานรับเหมาก่อสร้าง 3 ประเภทดังกล่าวโดยตรง ให้พิจารณาในรายละเอียดว่ามีโครงสร้าง ลักษณะงานและ/หรือขอบเขตของงานบางส่วนหรือทั้งหมดใกล้เคียงกับงานรับเหมาก่อสร้างประเภทใด ให้ใช้หลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างประเภทนั้น หรือหลายประเภทรวมกัน
ในกรณีที่เป็นงานหรือโครงการรับเหมาก่อสร้าง ซึ่งประกอบด้วยงานหรือโครงการรับเหมาก่อสร้างหลายโครงการ มีความซับซ้อน ใช้งบประมาณมาก มีลักษณะการรับเหมาก่อสร้างเป็นการเฉพาะและใช้เทคโนโลยีพิเศษ ซึ่งแตกต่างจากงานรับเหมาก่อสร้าง 3 ประเภทดังกล่าว ให้ก าหนดวิธีการและค านวณราคากลางเป็นการเฉพาะ โดยหากโครงสร้างและลักษณะงานในส่วนใดสามารถน าหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางของงานรับเหมาก่อสร้าง 3 ประเภทดังกล่าวมาใช้ได้ ก็ให้พิจารณาปรับใช้ได้ตามความเหมาะสม พร้อมทั้งจัดท าบันทึกแสดงรายละเอียดและวิธีการค านวณราคากลางดังกล่าว เพื่อเป็นข้อมูลประกอบไว้ด้วย แต่ทั้งนี้ ไม่รวมถึงงานหรือโครงการรับเหมาก่อสร้างที่ได้รับอนุมัติ หรือมีระเบียบหรือกฎหมายที่เกี่ยวข้องก าหนดให้ใช้วิธีการค านวณราคากลางเป็นการเฉพาะ
5. ราคาวัสดุรับเหมาก่อสร้างให้ใช้ราคาปัจจุบัน ในขณะที่ค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนั้น โดยการรับเหมาก่อสร้างในส่วนกลาง (กรุงเทพฯ และปริมณฑล) ให้ใช้ราคาตามที่ส านักดัชนีเศรษฐกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ก าหนด ในส่วนภูมิภาค ให้ใช้ราคาตามที่ส านักดัชนีเศรษฐกิจการค้าหรือส านักงานพาณิชย์จังหวัดมิได้ก าหนด
ราคาไว้ ให้ผู้มีหน้าที่ค านวณราคากลางสืบราคาเองพร้อมทั้งจัดท าบันทึกแสดงรายละเอียดของการสืบราคาและการก าหนดราคาดังกล่าวไว้เป็นหลักฐานด้วย
ในกรณีที่มีความจ าเป็นและเพื่อประโยชน์ของทางราชการ ผู้มีหน้าที่ค านวณราคากลางอาจใช้ราคาวัสดุรับเหมาก่อสร้าง ตามรายการที่ส านักดัชนีเศรษฐกิจการค้าหรือส านักงานพาณิชย์จังหวัด ก าหนด จากแหล่างอื่นได้ แต่ราคาที่ใช้นั้นต้องเป็นราคาที่ไม่สูงกว่าราคาที่ส านักดัชนีเศรษฐกิจการค้าหรือส านักงานพาณิชย์จังหวัด แล้วแต่กรณี ก าหนด
พร้อมทั้งให้จัดบันทึกแสดงเหตุผลและความจ าเป็นรวมทั้งรายละเอียด ของการสืบราคาหรือการก าหนดราคาวัสดุรับเหมาก่อสร้างดังกล่าวไว้เป็นหลักฐานด้วย
ส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานอื่น ของรัฐ อาจตั้งคณะกรรมการ หรือด าเนินการอื่นใด เพื่อส ารวจรวบรวมข้อมูล และก าหนดราคาและแหล่งวัสดุรับเหมาก่อสร้าง ในส่วนที่ส านักดัชนีเศรษฐกิจการค้าหรือส านักงานพาณิชย์
จังหวัดมิได้ก าหนดราคาไว้ เพื่อประโยชน์ในการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างของผู้มีหน้าที่ค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้าง ได้ตามความเหมาะสม และสอดคล้องกับราคาแหล่งวัสดุในแต่ละท้องที่
ในกรณีที่ผู้มีหน้าที่ค านวณราคาลกลางได้ พิจารณาเห็นว่า งานรับเหมาก่อสร้างที่ค านวณราคากลางนั้น ใช้วัสดุรับเหมาก่อสร้างบางรายการเป็นจ านวนมาก หากซื้อโดยตรงจากแหล่ง ผลิตจะได้รับส่วนลด และเมื่อรวมค่าขนส่งแล้วยังเป็นราคาที่ต่ากว่าราคาจากแหล่งอื่นดังกล่าวข้างต้น ผู้มีหน้าที่ค านวณราคากลางอาจพิจารณาค านวณโดยใช้ราคาจากแหล่งผลิตส าหรับวัสดุรับเหมาก่อสร้างรายการนั้นได้
การก าหนดราคาและเหล่าวัสดุรับเหมาก่อสร้างนอกเหนือจากที่ก าหนดไว้นี้ ให้เป็นไปตามข้อก าหนดเกี่ยวกับราคาและแหล่งวัสดุรับเหมาก่อสร้างซึ่งได้ก าหนดเพิ่มเติมไว้ใน รายละเอียดของหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างส าหรับงานรับเหมาก่อสร้างแต่ละประเภท และตามที่คณะกรรมการก ากับนโยบายราคากลางงานการก ากับนโยบาลราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างมอบหมาย ก าหนด รับเหมาก่อสร้าง

รับเหมาก่อสร้าง ส่วนประกอบของหลักเกณฑ์การค านวณราคารับเหมาก่อสร้าง13

แนวทางและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างที่ปรับปรุงใหม่ ประกอบด้วยข้อบังคับแนวทาง และวิธีปฏิบัติ รวม 16 ประการ ดังนี้
1. หลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้ใช้บังคับกับหน่วยงานภาครัฐ
2. หลักเกณฑ์ แนวทาง วิธีปฏิบัติ และรายละเอียดเกี่ยวกับการก าหนดราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างของทางราชการ ตามมติคณะรัฐมนตรี กฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ค าสั่งรวมทั้งตามหนังสือเวียนอื่นใด ซึ่งได้ก าหนดไว้ในหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้แล้ว ให้ใช้ตามหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้
- แนวทางและวิธีปฏิบัติฯ ที่ปรับปรุงใหม่ ไม่ก าหนดมูลค่างานรับเหมาก่อสร้าง
3. ตามหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้
งานรับเหมาก่อสร้างอาคาร หมายถึง งานรับเหมาก่อสร้างใหม่งานปรับปรุง งานซ่อมแซม งานรื้อถอน และ/หรืองานต่อเติมอาคาร บ้าน เรือน โรง ร้าน แพ เรือหรือพาหนะส าหรับขนส่งข้ามฟาก ท่าเทียบเรือ ตึกแถว ร้านค้า โรงเรียน โรงพยาบาล โรงงาน โรงภาพยนตร์ ศูนย์การค้า คลังสินค้า อาคารส านักงาน อาคารที่ท าการ อาคารชุดพักอาศัย ศาลาที่พัก วัด พระอุโบสถ หอระฆัง กุฏิพระ มัสยิด สุเหร่า อนุสาวรีย์ หอสูง หอประชุม ห้องสมุด ตลาด อู่เรือ คานเรือ ท่าน้า ท่าจอดเรือ สถานีน าร่อง สถานีขนส่ง ฯ หรือสิ่งรับเหมาก่อสร้างอื่นที่มีลักษณะ รูปแบบ หรือโครงสร้างคล้ายกับสิ่งรับเหมาก่อสร้างดังกล่าว ซึ่งบุคคลอาจเข้าอยู่หรือเข้าไปใช้สอยได้ และให้หมายความรวมถึง งานรับเหมาก่อสร้าง งานปรับปรุง งานซ่อมแซม งานรื้อถอน และ/หรืองานต่อเติมสิ่งรับเหมาก่อสร้างดังต่อไปนี้ด้วย
1.อัฒจันทร์ หรือสิ่งรับเหมาก่อสร้างอย่างอื่น เพื่อใช้เป็นที่เล่นกีฬา และ/หรือออกก าลังกาย เช่น สนามกีฬา สนามฟุตบอล ลู่กีฬา สนามเทนนิส สนามบาสเกตบอล สนาม แบดมินตัน สระว่ายน้า ฯลฯ เป็นต้น
2. ป้ายและ/หรือสิ่งที่สร้างขึ้น ส าหรับติดหรือตั้งป้าย เพื่อการประชาสัมพันธ์ หรือเพื่อการโฆษณา

3. ถนน ทางเท้า พื้นที่ หรือสิ่งสร้างขึ้น เพื่อใช้เป็นที่จอดรถ ที่กลับรถ และทางเข้าออกของรถ ภายในบริเวณซึ่งเป็นส่วนประกอบของงานรับเหมาก่อสร้างอาคาร หรือสวนสาธารณะ
4. รางระบายน้า ท่อระบานน้า บ่อพัก บ่อบ าบัดน้าเสีย บ่อเกรอะบ่อซึม บ่อเก็บน้า หรือถึงพักน้า งานระบบประปา งานปักเสาพาดสาย และระบบไฟฟ้าแสงสว่างภายในบริเวณซึ่งเป็นส่วนประกอบของงานรับเหมาก่อสร้างอาคาร หรือ สวนสาธารณะ
5. สระน้า น้าพุ เขื่อนกับดิน สะพานข้ามคู/ คลอง ทางเดิน งานปลูกต้นไม้ งานประติมากรรม งานปลูกหญ้า และงานจัดสวน ภายในบริเวณซึ่งเป็นส่วนประกอบของงานรับเหมาก่อสร้างอาคาร หรือสวนสาธารณะ
6. เสาธง รั้ว ก าแพง ประตูรั้ว และป้อมยาม
7. งานตกแต่งภายใน และ/หรืองานรับเหมาก่อสร้างอื่นใด ซึ่งเป็นส่วนประกอบ หรือเกี่ยวเนื่อง และอยู่ภายในบริเวณสิ่งรับเหมาก่อสร้างในงานรับเหมาก่อสร้างอาคารนั้น
8.สิ่งรับเหมาก่อสร้างอื่น ตามที่คณะรัฐมนตรีและ/หรือคณะกรรมการก ากับนโยบายราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างก าหนด
งานรับเหมาก่อสร้างชลประทาน หมายถึง งานรับเหมาก่อสร้างปรับปรุง ซ่อมแซม และ/หรือต่อเติมสิ่งรับเหมาก่อสร้างที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมน้าเพื่อการชลประทาน หรือเพื่อการอื่น เช่น การประมง การเกษตรกรรม การป้องกันน้าเค็ม การป้องกันน้าท่วม หรือเพื่อการผลิตกระแสไฟฟ้า เป็นต้น โดยท าการรับเหมาก่อสร้างอาคารและ/หรือสิ่งรับเหมาก่อสร้างต่างๆ เป็นต้น โดยท าการอาคารประกอบของเขื่อนทดน้า เขื่อนเก็บกักน้า อาคารประกอบของเขื่อนเก็บกักน้า คลองส่งน้า อาคารของคลองส่งน้า คลองระบายน้า คูส่งน้า คูระบายน้า เป็นต้น และให้หมายความรวมถึงสิ่งรับเหมาก่อสร้างอื่นใด ซึ่งมีลักษณะ รูปแบบวัตถุประสงค์ หรือโครงสร้างคล้ายกับสิ่งรับเหมาก่อสร้างดังกล่าว หรือเป็นส่วนประกอบและเกี่ยวกับเนื่องกับสิ่งสร้างดังกล่าว ด้วย
งานรับเหมาก่อสร้างทาง หมายถึง การรับเหมาก่อสร้าง การขยาย การบูรณะ หรือการบ ารุงรักษาทางหรือถนน ซึ่งจัดไว้เพื่อประโยชน์การจราจร สาธารณะทางบก ไม่ว่าในระดับพื้นดินใต้ หรือเหนือพื้นดิน หรือใต้หรือเหนืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่น นอกจากทางรถไฟ และให้หมายความรวมถึงที่ดิน พืช พันธุ์ไม้ทุกชนิด ท่อกลม รางระบายน้า ร่องน้า ก าแพงกันดินเขื่อน รั้ว หลักส ารวจ หลักเขต หลักระยะ ป้ายจราจร เครื่องหมาย เครื่องสัญญาณไฟฟ้า เครื่องแสดงสัญญาณ ที่จอดรถ ที่พักคนโดยสาร ที่พักริมทาง และอาคารหรือสิ่งอื่นอันเป็นอุปกรณ์งานทางบรรดาที่มีอยู่หรือที่ได้จัดไว้ในเขตทางหลวงและเพื่อประโยชน์แก่งานทาง หรือผู้ใช้ทางหลวงนั้น
งานรับเหมาก่อสร้างสะพานและท่อเหลี่ยม หมายถึง การรับเหมาก่อสร้าง การขยาย การบูรณะ หรือการบ ารุงรักษาทางหรือถนน ซึ่งจัดไว้เพื่อประโยชน์การจราจร สาธารณะทางบก ไม่ว่าในระดับพื้นดินใต้ หรือเหนือพื้นดิน หรือใต้หรือเหนืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นนอกจากทางรถไฟ และให้หมายความรวมถึงที่ดิน พืช พันธุ์ไม้ทุกชนิด ท่อกลม รางระบายน้า ร่องน้า ก าแพงกันดินเขื่อน รั้ว หลักส ารวจ หลักเขต หลักระยะ ป้ายจราจร

เครื่องหมาย เครื่องสัญญาไฟฟ้า เครื่องแสดงสัญญาณ ที่จอดรถ ที่พักคนโดยสาร ที่พักริมทาง และอาคารหรือสิ่งอื่นอันเป็นอุปกรณ์งานบรรดาที่มีอยู่หรือที่ได้จัดไว้ในเขตทางหลวงและเพื่อประโยชน์แก่งานทาง หรือผู้ใช้ทางหลวงนั้น
งานรับเหมาก่อสร้างสะพานและท่อเหลี่ยม หมายถึง การรับเหมาก่อสร้าง การขยาย การบูรณะ หรือการบ ารุงรักษาสะพานท่อเหลี่ยม และสะพานลอยคนเดินข้ามซึ่ง จัดไว้เพื่อประโยชน์ ในการจราจร สาธารณะทางบก ไม่ว่าในระดับพื้นดิน
ใต้ หรือ เหนือพื้นดิน หรือใต้หรือเหนืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นนอกจากทางรถไฟ และให้หมายความรวมถึงอุโมงค์ ท่าเรือส าหรับขึ้นหรือลงรถ ที่ได้จัดไว้ในเขตทางหลวง และเพื่อประโยชน์แก่งานทางนั้นด้วย
ความหมายและของเขตของงานรับเหมาก่อสร้างดังกล่าวก าหนดขึ้นเพื่อใช้กับหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้เท่านั้น ไม่มีผลผูกพันหรือเกี่ยวเนื่อง กับความหมายค าจ ากัดความ หรือขอบเขตของงาน รับเหมาก่อสร้างหรือสิ่งรับเหมาก่อสร้างตามที่ก าหนดไว้ในค าสั่ง กฎ ระเบียบ มติคณะรัฐมนตรี หรือกฎหมายที่เกี่ยวข้องอื่นใด

รับเหมาก่อสร้าง ส่วนประกอบของหลักเกณฑ์การค านวณราคารับเหมาก่อสร้าง13

แนวทางและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างที่ปรับปรุงใหม่ ประกอบด้วยข้อบังคับแนวทาง และวิธีปฏิบัติ รวม 16 ประการ ดังนี้
1. หลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้ใช้บังคับกับหน่วยงานภาครัฐ
2. หลักเกณฑ์ แนวทาง วิธีปฏิบัติ และรายละเอียดเกี่ยวกับการก าหนดราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างของทางราชการ ตามมติคณะรัฐมนตรี กฎ ระเบียบ ข้อบังคับ ค าสั่งรวมทั้งตามหนังสือเวียนอื่นใด ซึ่งได้ก าหนดไว้ในหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้แล้ว ให้ใช้ตามหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้
- แนวทางและวิธีปฏิบัติฯ ที่ปรับปรุงใหม่ ไม่ก าหนดมูลค่างานรับเหมาก่อสร้าง
3. ตามหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้
งานรับเหมาก่อสร้างอาคาร หมายถึง งานรับเหมาก่อสร้างใหม่งานปรับปรุง งานซ่อมแซม งานรื้อถอน และ/หรืองานต่อเติมอาคาร บ้าน เรือน โรง ร้าน แพ เรือหรือพาหนะส าหรับขนส่งข้ามฟาก ท่าเทียบเรือ ตึกแถว ร้านค้า โรงเรียน โรงพยาบาล โรงงาน โรงภาพยนตร์ ศูนย์การค้า คลังสินค้า อาคารส านักงาน อาคารที่ท าการ อาคารชุดพักอาศัย ศาลาที่พัก วัด พระอุโบสถ หอระฆัง กุฏิพระ มัสยิด สุเหร่า อนุสาวรีย์ หอสูง หอประชุม ห้องสมุด ตลาด อู่เรือ คานเรือ ท่าน้า ท่าจอดเรือ สถานีน าร่อง สถานีขนส่ง ฯ หรือสิ่งรับเหมาก่อสร้างอื่นที่มีลักษณะ รูปแบบ หรือโครงสร้างคล้ายกับสิ่งรับเหมาก่อสร้างดังกล่าว ซึ่งบุคคลอาจเข้าอยู่หรือเข้าไปใช้สอยได้ และให้หมายความรวมถึง งานรับเหมาก่อสร้าง งานปรับปรุง งานซ่อมแซม งานรื้อถอน และ/หรืองานต่อเติมสิ่งรับเหมาก่อสร้างดังต่อไปนี้ด้วย
1.อัฒจันทร์ หรือสิ่งรับเหมาก่อสร้างอย่างอื่น เพื่อใช้เป็นที่เล่นกีฬา และ/หรือออกก าลังกาย เช่น สนามกีฬา สนามฟุตบอล ลู่กีฬา สนามเทนนิส สนามบาสเกตบอล สนาม แบดมินตัน สระว่ายน้า ฯลฯ เป็นต้น
2. ป้ายและ/หรือสิ่งที่สร้างขึ้น ส าหรับติดหรือตั้งป้าย เพื่อการประชาสัมพันธ์ หรือเพื่อการโฆษณา

3. ถนน ทางเท้า พื้นที่ หรือสิ่งสร้างขึ้น เพื่อใช้เป็นที่จอดรถ ที่กลับรถ และทางเข้าออกของรถ ภายในบริเวณซึ่งเป็นส่วนประกอบของงานรับเหมาก่อสร้างอาคาร หรือสวนสาธารณะ
4. รางระบายน้า ท่อระบานน้า บ่อพัก บ่อบ าบัดน้าเสีย บ่อเกรอะบ่อซึม บ่อเก็บน้า หรือถึงพักน้า งานระบบประปา งานปักเสาพาดสาย และระบบไฟฟ้าแสงสว่างภายในบริเวณซึ่งเป็นส่วนประกอบของงานรับเหมาก่อสร้างอาคาร หรือ สวนสาธารณะ
5. สระน้า น้าพุ เขื่อนกับดิน สะพานข้ามคู/ คลอง ทางเดิน งานปลูกต้นไม้ งานประติมากรรม งานปลูกหญ้า และงานจัดสวน ภายในบริเวณซึ่งเป็นส่วนประกอบของงานรับเหมาก่อสร้างอาคาร หรือสวนสาธารณะ
6. เสาธง รั้ว ก าแพง ประตูรั้ว และป้อมยาม
7. งานตกแต่งภายใน และ/หรืองานรับเหมาก่อสร้างอื่นใด ซึ่งเป็นส่วนประกอบ หรือเกี่ยวเนื่อง และอยู่ภายในบริเวณสิ่งรับเหมาก่อสร้างในงานรับเหมาก่อสร้างอาคารนั้น
8.สิ่งรับเหมาก่อสร้างอื่น ตามที่คณะรัฐมนตรีและ/หรือคณะกรรมการก ากับนโยบายราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างก าหนด
งานรับเหมาก่อสร้างชลประทาน หมายถึง งานรับเหมาก่อสร้างปรับปรุง ซ่อมแซม และ/หรือต่อเติมสิ่งรับเหมาก่อสร้างที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมน้าเพื่อการชลประทาน หรือเพื่อการอื่น เช่น การประมง การเกษตรกรรม การป้องกันน้าเค็ม การป้องกันน้าท่วม หรือเพื่อการผลิตกระแสไฟฟ้า เป็นต้น โดยท าการรับเหมาก่อสร้างอาคารและ/หรือสิ่งรับเหมาก่อสร้างต่างๆ เป็นต้น โดยท าการอาคารประกอบของเขื่อนทดน้า เขื่อนเก็บกักน้า อาคารประกอบของเขื่อนเก็บกักน้า คลองส่งน้า อาคารของคลองส่งน้า คลองระบายน้า คูส่งน้า คูระบายน้า เป็นต้น และให้หมายความรวมถึงสิ่งรับเหมาก่อสร้างอื่นใด ซึ่งมีลักษณะ รูปแบบวัตถุประสงค์ หรือโครงสร้างคล้ายกับสิ่งรับเหมาก่อสร้างดังกล่าว หรือเป็นส่วนประกอบและเกี่ยวกับเนื่องกับสิ่งสร้างดังกล่าว ด้วย
งานรับเหมาก่อสร้างทาง หมายถึง การรับเหมาก่อสร้าง การขยาย การบูรณะ หรือการบ ารุงรักษาทางหรือถนน ซึ่งจัดไว้เพื่อประโยชน์การจราจร สาธารณะทางบก ไม่ว่าในระดับพื้นดินใต้ หรือเหนือพื้นดิน หรือใต้หรือเหนืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่น นอกจากทางรถไฟ และให้หมายความรวมถึงที่ดิน พืช พันธุ์ไม้ทุกชนิด ท่อกลม รางระบายน้า ร่องน้า ก าแพงกันดินเขื่อน รั้ว หลักส ารวจ หลักเขต หลักระยะ ป้ายจราจร เครื่องหมาย เครื่องสัญญาณไฟฟ้า เครื่องแสดงสัญญาณ ที่จอดรถ ที่พักคนโดยสาร ที่พักริมทาง และอาคารหรือสิ่งอื่นอันเป็นอุปกรณ์งานทางบรรดาที่มีอยู่หรือที่ได้จัดไว้ในเขตทางหลวงและเพื่อประโยชน์แก่งานทาง หรือผู้ใช้ทางหลวงนั้น
งานรับเหมาก่อสร้างสะพานและท่อเหลี่ยม หมายถึง การรับเหมาก่อสร้าง การขยาย การบูรณะ หรือการบ ารุงรักษาทางหรือถนน ซึ่งจัดไว้เพื่อประโยชน์การจราจร สาธารณะทางบก ไม่ว่าในระดับพื้นดินใต้ หรือเหนือพื้นดิน หรือใต้หรือเหนืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นนอกจากทางรถไฟ และให้หมายความรวมถึงที่ดิน พืช พันธุ์ไม้ทุกชนิด ท่อกลม รางระบายน้า ร่องน้า ก าแพงกันดินเขื่อน รั้ว หลักส ารวจ หลักเขต หลักระยะ ป้ายจราจร

เครื่องหมาย เครื่องสัญญาไฟฟ้า เครื่องแสดงสัญญาณ ที่จอดรถ ที่พักคนโดยสาร ที่พักริมทาง และอาคารหรือสิ่งอื่นอันเป็นอุปกรณ์งานบรรดาที่มีอยู่หรือที่ได้จัดไว้ในเขตทางหลวงและเพื่อประโยชน์แก่งานทาง หรือผู้ใช้ทางหลวงนั้น
งานรับเหมาก่อสร้างสะพานและท่อเหลี่ยม หมายถึง การรับเหมาก่อสร้าง การขยาย การบูรณะ หรือการบ ารุงรักษาสะพานท่อเหลี่ยม และสะพานลอยคนเดินข้ามซึ่ง จัดไว้เพื่อประโยชน์ ในการจราจร สาธารณะทางบก ไม่ว่าในระดับพื้นดิน
ใต้ หรือ เหนือพื้นดิน หรือใต้หรือเหนืออสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นนอกจากทางรถไฟ และให้หมายความรวมถึงอุโมงค์ ท่าเรือส าหรับขึ้นหรือลงรถ ที่ได้จัดไว้ในเขตทางหลวง และเพื่อประโยชน์แก่งานทางนั้นด้วย
ความหมายและของเขตของงานรับเหมาก่อสร้างดังกล่าวก าหนดขึ้นเพื่อใช้กับหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างนี้เท่านั้น ไม่มีผลผูกพันหรือเกี่ยวเนื่อง กับความหมายค าจ ากัดความ หรือขอบเขตของงาน รับเหมาก่อสร้างหรือสิ่งรับเหมาก่อสร้างตามที่ก าหนดไว้ในค าสั่ง กฎ ระเบียบ มติคณะรัฐมนตรี หรือกฎหมายที่เกี่ยวข้องอื่นใด

รับเหมาก่อสร้าง ส่วนประกอบของหลักเกณฑ์การค านวณราคารับเหมาก่อสร้าง12
2.3 หลักเกณฑ์การสรุปค่ารับเหมาก่อสร้างทั้งหมดเป็นราคากลาง
การสรุปค่ารับเหมาก่อสร้างเป็นราคากลาง หมายถึง การน าค่างานต้นทุน ( Direct Cost ) มาค านวณรวมกับค่าใช้จ่ายในการด าเนินงานรับเหมาก่อสร้าง ( Indirect Cost ) ซึ่งได้จัดท าไว้ในรูปของตาราง Factor F ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ก าหนด แต่เนื่องจากในงานรับเหมาก่อสร้างบางงาน / โครงการ ยังมีค่าใช้จ่ายอีกส่วนหนึ่งเรียกว่า ค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ ซึ่งไม่สามารถที่จะแยกและก าหนดไว้ในส่วนของค่างานต้นทุน ( Direct Cost ) และค่าใช้จ่ายในการด าเนินงานรับเหมาก่อสร้าง ( Indirect Cost ) ได้ชัดเจน ประกอบกับเป็นค่าใช้จ่ายที่แต่ละงาน / โครงการรับเหมาก่อสร้างมีไม่มีเหมือนกัน ดังนั้น เพื่อให้ราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างครอบคลุมจึงค่ารับเหมาก่อสร้างทั้งหมด ในการสรุปค่ารับเหมาก่อสร้างเป็นราคากลางจึงต้องก าหนดหลักเกณฑ์และวิธีการในการรวมค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ ดังกล่าวไว้ในราคากลางด้วย
ค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ หมายถึง ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการด าเนินการตามข้อก าหนดและตามสัญญาจ้างรับเหมาก่อสร้าง ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับค่างานสนับสนุน ( Construction General Support )
ค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับกรรมวิธีเฉพาะหรืออุปกรณ์พิเศษส าหรับการรับเหมาก่อสร้าง และหมายความรวมถึงค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่จ าเป็นต้องมี เช่น ค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการก าหนดให้ต้องจัดหาที่พักและอุปกรณ์อ านวยความสะดวกส าหรับผู้ควบคุมงานในงานรับเหมาก่อสร้างทาง สะพานและท่อเหลี่ยม ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับ Tower Crane การก าหนดให้ใช้นั่งร้านและการรักษาความปลอดภัยต่อคนงานรับเหมาก่อสร้างตามกฎหมายแรงงาน การท า Bench Mark ส าหรับตรวจเช็คระดับมาตรฐาน การจัดท าระบบป้องกันฝุ่นตามข้อบังคับ การท าระบบป้องกันดินพัง ค่าใช้จ่ายกรณีไม่อนุญาตให้คนงานพักในบริเวณที่รับเหมาก่อสร้าง การทดสอบการทรุดตัวของอาคาร ขณะรับเหมาก่อสร้างเป็นระยะๆ และ/ หรือการท าอาคารบางส่วนให้แล้วเสร็จเพื่อเข้าไปใช้สอยก่อนเสร็จทั้งโครงการ เป็นต้น
เนื่องจากงานรับเหมาก่อสร้างแต่ละประเภทมีโครงสร้างทางสถาปัตยกรรม วิศวกรรม กรรมวิธี และข้อก าหนดส าหรับการจ้างรับเหมาก่อสร้างแตกต่างกัน ในการสรุปค่ารับเหมาก่อสร้างเป็นราคากลาง รวมทั้งการค านวณค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ เพื่อน ามารวมกับค่างานต้นทุนและค่าใช้จ่ายการด าเนินการรับเหมาก่อสร้าง (Factor F ) จึงมีหลักเกณฑ์และวิธีการที่แตกต่างกัน ดังนั้น ในการสรุปค่ารับเหมาก่อสร้างเป็นราคากลาง จึงได้แยกพิจารณาเป็นแต่ละประเภทงานรับเหมาก่อสร้าง และใน 2 กรณี คือ กรณีไม่มีค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ และกรณีที่มีค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ ดังตารางเปรียบเทียบกับหลักเกณฑ์ฯ เดิม ดังต่อไปนี้
2.3.1. งานรับเหมาก่อสร้างอาคาร
2.3.1.1 กรณีไม่มีค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ
หลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่
คงตามหลักเกณฑ์และวิธีการเดิมแต่ได้ปรับปรุง วิธีการค านวณเกี่ยวกับค่าครุภัณฑ์ โดยแยกเป็น ครุภัณฑ์สั่งท า (จัดจ้าง) หรือครุภัณฑ์สร้างกับที่ ( Build In ) ให้น าไปค านวณรวมในค่างานต้นทุนตามหลักเกณฑ์การค านวณค่า งานต้นทุน และ ครุภัณฑ์สั่งซื้อหรือจัดซื้อ ให้แยกค านวณในราคาผู้ผลิตหรือตัวแทนจ าหน่าย แล้วบวกด้วยค่าภาษีมูลค่าเพิ่ม น าไปรวมหลังจากได้ค่างานต้นทุนรวมคูณด้วยค่า Factor F แล้ว
ดังนั้น การสรุปค่ารับเหมาก่อสร้างในงานรับเหมาก่อสร้างอาคารที่ปรับปรุงใหม่ จึงเป็นไปตามหลักเกณฑ์ ดังนี้
ราคากลาง = ( ค่างานต้นทุนรวม × ค่า Factor F ) + ผลรวมค่าครุภัณฑ์สั่งซื้อหรือจัดซื้อซึ่งรวมภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว
ส าหรับแบบฟอร์มในการสรุปและจัดท าเอกสารการค านวณราคากลางในงานรับเหมาก่อสร้างอาคาร ทั้ง 6 แบบนั้น ได้มีการปรับปรุงใหม่ในบางส่วนให้มีความเหมาะสมและสะดวกต่อการน าไปใช้ในการปฏิบัติงานยิ่งขึ้น
2.3.1.2 กรณีมีค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ
หลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่
เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการเดิม แต่ได้ปรับปรุงให้สอดคล้องกับการแยกค่าครุภัณฑ์เป็นครุภัณฑ์สั่งท า ( จัดจ้าง) หรือครุภัณฑ์สร้างกับที่ ( Build In ) และครุภัณฑ์สั่งซื้อหรือจัดซื้อ ซึ่งสามารถสรุปเป็นหลักการได้ดังนี้
ราคากลาง = (ค่างานต้นทุนรวม × ค่า Factor F ) + ผลรวมค่าครุภัณฑ์สั่งซื้อหรือจัดซื้อรวมภาษีมูลค่าเพิ่ม แล้ว + ค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ
ส าหรับแบบฟอร์มส าหรับการค านวณและสรุป ราคากลางในกรณีที่มีค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่น ๆ คงเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการเดิม
2.3.2 งานรับเหมาก่อสร้างทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม
2.3.2.1 กรณีไม่มีค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ
หลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่
เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการเดิม และได้เพิ่มเดิมขั้นตอนและวิธีการค านวณให้มีความชัดเจนพร้อมทั้งได้ก าหนดแบบฟอร์มสรุปการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม เพื่ออ านวยความสะดวกและให้ผู้มีหน้าที่ค านวณราคากลางได้ใช้ประกอบการค านวณราคากลางในงานรับเหมาก่อสร้างทาง สะพาน และท่อเหลี่ยมด้วย
2.3.2.2 กรณีมีค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ
หลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่
เป็นไปตามหลักเกณฑ์และ วิธีการเดิมและในแบบฟอร์มสรุปการค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม ที่ก าหนดขึ้นใหม่ มีสาระส าคัญครอบคลุมถึงการสรุปค่ารับเหมาก่อสร้างกรณีมีค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนด ฯ ไว้ด้วยแล้ว
2.3.3. งานรับเหมาก่อสร้างชลประทาน
2.3.3.1 กรณีไม่มีค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ
หลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่
เป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการเดิม และได้ก าหนดแบบฟอร์มสรุปการค านวณราคากลางงาน รับเหมาก่อสร้างชลประทาน เพื่ออ านวยความสะดวกและให้ผู้หน้าที่ค านวณราคากลางได้ใช้ประกอบการค านวณราคากลางในงานรับเหมาก่อสร้างชลประทานด้วย
2.3.3.2 กรณีมีค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดและค่าใช้จ่ายอื่นๆ
หลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่
ไม่มีการคิดค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อก าหนดฯ ( จะได้น าเสนอคณะกรรมการก ากับนโยบายราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างพิจารณาเพิ่มเติมในโอกาสต่อไป )
2.4 แนวทางและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้าง
แนวทางและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างเป็นส่วนส าคัญ ที่จะสนับสนุนให้มีการน าหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างไปใช้ในทางปฏิบัติได้อย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพ ประกอบด้วย ข้อบังคับแนวทาง และวิธีการปฏิบัติในเรื่องต่างๆ ดังนี้
ปรับปรุงใหม่
ได้พิจารณาปรับปรุงและเพิ่มเติมข้อบังคับ แนวทางและวิธีปฏิบัติในบางเรื่องให้มีความชัดเจน ครอบคลุมตามข้อเท็จจริง และสอดคล้องตามสภาวการณ์ปัจจุบัน รวมทั้งการแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดจากการใช้หลักเกณฑ์ การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 9 ตุลาคม 2544 ให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

รับเหมาก่อสร้าง ส่วนประกอบของหลักเกณฑ์การค านวณราคารับเหมาก่อสร้าง11
5. ค่าอ านวยการ หมวดค่าใช้จ่ายในการประกันภัยโครงการ ของทั้ง 3 ตาราง Factor F เปลี่ยนเป็น หมวดค่าใช้จ่ายในการบริหารความเสี่ยง ประกอบด้วย ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับการประกันภัย ก าหนดไว้ในอัตราร้อยละ 0.25 ของ
ค่างานต้นทุน และค่าใช้จ่ายในบริหารความเสี่ยงอื่นๆ ก าหนดไว้ในอัตราร้อยละ 0.05 ของค่างานต้นทุนรวมเป็นร้อยละ 0.30 ของค่างานต้นทุน ในทุกระดับค่างานต้นทุน
6. ค่าดอกเบี้ย เปลี่ยนแปลงใหม่ โดยก าหนดให้ใช้ค่าเฉลี่ยอัตราดอกเบี้ยเงินให้กู้ยืมประเภท MLR ของธนาคารขนาดใหญ่ อย่างน้อย 3 ธนาคาร เป็นเกณฑ์พิจารณา โดยให้ก าหนดเป็นตัวเลขกลม กรณีอัตราดอกเบี้ยเป็นเศษ ถ้าเศษถึง 0.50 ให้ปัดขึ้น ถ้าไม่ถึง 0.50 ให้ปัดลง และให้กระทรวงการคลัง
( กรมบัญชีกลาง) เป็นผู้ ก าหนดและประกาศอัตราดอกเบี้ยทุกต้นปีงบประมาณ (เดือนตุลาคมของทุกปี) และระหว่างปีงบประมาณหากอัตราดอกเบี้ยกู้เปลี่ยนแปลงถึงร้อยละ 1
7.ได้มีการปรับปรุงและก าหนดสูตรส าหรับการค านวณหาค่า Factor F กรณีที่ค่างานต้นทุนที่ต้องการหา ค่า Factor F อยู่ระหว่างช่วงของค่างานต้นทุนที่ก าหนด ให้ง่ายต่อการน าไปใช้ในทางปฏิบัติยิ่งขึ้น
8. ค่าแรงงานให้คิด 30% ของค่างานต้นทุนในทุกรายการที่มีค่าแรงงานมาเกี่ยวข้องในการค านวณ
9. ได้ปรับปรุงหลักเกณฑ์การใช้ตาราง Factor F ใหม่ให้สอดคล้องตามการปรับปรุงตาราง Factor F ดังกล่าวข้างต้น
10. ตาราง Factor F ที่ประกาศให้พร้อมกับหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างฉบับปรับปรุงใหม่นี้ ก าหนดอัตราดอกเบี้ยร้อยละ 8.00 ต่อปี
รายละเอียดของ Factor F และตาราง Factor F ที่ประกาศใช้พร้อมกับหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างฉบับปรับปรุงใหม่นี้ มีรายละเอียดปรากฏในเอกสารหลักเกณฑ์ การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างอาคาร (Factor F งานรับเหมาก่อสร้างอาคาร) และเอกสารหลักเกณฑ์การค านวณราคากลางงานรับเหมาก่อสร้างทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม
( Factor F งานรับเหมาก่อสร้างทาง และ Factor F งานรับเหมาก่อสร้างสะพานและท่อเหลี่ยม)

รับเหมาก่อสร้าง ส่วนประกอบของหลักเกณฑ์การค านวณราคารับเหมาก่อสร้าง10
2.2 ค่าใช้จ่ายในการด าเนินงานรับเหมาก่อสร้าง Indirect Cost )
ค่าใช้จ่ายในการด าเนินงานรับเหมาก่อสร้าง ( indirect Cost) ในงานรับเหมาก่อสร้างของทางราชการ จ าแนกได้เป็น 4 หมวด ได้แก่ ค่าอ านวยการ ค่าดอกเบี้ย ก าไร และภาษี และเพื่อความสะดวกและคล่องตัวต่อการน าไปใช้ปฏิบัติงาน จึงได้ก าหนดค่าใช้จ่ายทั้ง 4 หมวดดังกล่าว ไว้ในรูปของตาราง เรียกว่า ตาราง Factor F รวม 3 ตาราง ได้แก่ ตาราง Factor F งาน รับเหมาก่อสร้างอาคาร ตาราง Factor F งานรับเหมาก่อสร้างทาง และตาราง Factor F งานรับเหมาก่อสร้างสะพานและท่อเหลี่ยม ทั้งนี้ ตาราง Factor F ดังกล่าว มีสาระส าคัญและการปรับปรุง สรุปได้ดังนี้
ตามหลักเกณฑ์ฯ ที่ปรับปรุงใหม่
คณะกรรมการฯ คณะอนุกรรมการฯ คณะท างานปรับปรุงฯ และคณะท างานย่อยฯ รวมทั้งผู้ทรงคุณวุฒิที่เกี่ยวข้อง ได้ร่วมกันศึกษาพิจารณา และส ารวจรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องเพื่อประกอบการพิจารณาปรับปรุงตาราง Factor F ในรายละเอียดในทุกส่วนแล้ว เห็นสมควรให้คงหลักการ ส่วนประกอบ รายละเอียด และวิธีการในการจัดท าตาราง Factor F ตามหลักเกณฑ์ฯ เดิม แต่ให้ปรับปรุงตาราง Factor F ตามหลักเกณฑ์ฯ เดิม แต่ให้ปรับปรุงตาราง Factor F ทั้ง 3 ตาราง ( ตาราง Factor F งานรับเหมาก่อสร้างอาคาร ตาราง Factor F งานรับเหมาก่อสร้างทางและตาราง Factor F งานรับเหมาก่อสร้างสะพานและท่อเหลี่ยม) ในบางส่วนให้สอดคล้องตามข้อมูลและข้อเท็จจริงปัจจุบัน
กล่าวโดยสรุป ได้มีการปรับปรุงตาราง Factor F ในเรื่องต่างๆ ดังนี้
1.ได้พิจารณาทบทวนในรายละเอียดของตาราง Factor F ทั้งระบบ ทั้งในส่วนของโครงสร้าง องค์ประกอบการก าหนดค่า และสูตรการค านวณต่างๆ ให้มีความถูกต้องสมบูรณ์
2. ในส่วนของตาราง Factor F งานรับเหมาก่อสร้างอาคาร ในส่วนของค่าอ านวยการ ได้มีการปรับปรุงค่าน้าประปา จากเดิมในอัตรา 10.00 บาท / ลบ.ม. เป็น 14.40 บาท/ลบ.ม. และค่าไฟฟ้า จากเดิม 2.00 บาท/หน่วย เป็น 2.70 บาท/หน่วย ทั้งนี้ เพื่อให้สอดคล้องตามราคาน้าประปาและค่าไฟฟ้าที่เพิ่มขึ้น
3. ในส่วนของตาราง Factor F งานรับเหมาก่อสร้างทางและตาราง Factor F งานรับเหมาก่อสร้างสะพานและท่อเหลี่ยมในส่วนของค่าอ านวยการ ได้มีการปรับปรุงราคาค่าน้ามันดีเซล จากเดิม 13.00 บาท/ลิตร เป็น 20.00 บาท/ลิตร รวมทั้งได้มีการปรับปรุงค่าใช้จ่ายบางรายการเพิ่มขึ้น เช่น ค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับเงินเดือนค่าจ้างบุคลากรและเจ้าหน้าที่เกี่ยวข้อง และค่าใช้จ่ายเกี่ยวกับงานด้านธุรการเป็นต้น ทั้งนี้เพื่อให้สอดคล้องตามราคาน้ามันและสภาวการณ์ด้านเศรษฐกิจที่ปรับตัวเพิ่มขึ้น
4. ปรับปรุงหลักเกณฑ์การใช้ Factor F กรณีฝนตกชุดในงานรับเหมาก่อสร้างทาง โดยยกเลิกตาราง Factor F กรณีฝนตกชุกเดิม แล้วก าหนดเป็นค่า Factor F กรณีฝนตกชุกไว้ในตาราง Factor F งานรับเหมาก่อสร้างทาง โดยก าหนดเกณฑ์ตามระยะเวลาและปริมาณที่ฝนตกเกิน 1,600 มม. (ระยะเวลา 1-2 เดือน)